(offline.vn) – Nguyễn Lê Thu Phương – giải nhất Đại sứ Văn hóa đọc 2025 – tìm thấy sự đồng điệu, biết cảm thông khi đọc tác phẩm của Mac Anderson, Nguyễn Ngọc Tư.
Nguyễn Lê Thu Phương là một trong hai sinh viên của Đại học Sư phạm TP HCM đoạt giải nhất khối Đại học, Cao đẳng toàn quốc trong cuộc thi Đại sứ văn hóa đọc 2025. Dịp này, Thu Phương nói về thói quen đọc, cách vận dụng AI để tiếp cận sách hiệu quả.
– Bạn ấp ủ, chuẩn bị thế nào cho bài dự thi của mình?
– Em viết cảm nhận về cuốn Điều kỳ diệu của thái độ sống của Mac Anderson. Sách không đi theo cấu trúc chương hồi quen thuộc mà giống như một tập hợp những lát cắt nhỏ của cuộc sống, nơi mỗi mẩu chuyện lại chứa đựng thông điệp về niềm tin, lòng tốt và sức mạnh của thái độ tích cực. Đó không phải là những câu chuyện cao siêu mà gần gũi, chân thực nên rất dễ chạm đến những góc khuất trong trái tim người đọc. Qua sách, em hiểu thay vì nhìn nhận khó khăn như một rào cản, em coi đó là một chất xúc tác, giúp mình có sự đồng cảm với giá trị mà tác giả gửi gắm.
Nguyễn Lê Thu Phương, 19 tuổi, là sinh viên khoa Tâm lý học, Trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh. Thu Phương từng đoạt nhiều giải thưởng trong học tập, hiện là Đại sứ sách của Công trình thanh niên – Chiến dịch tình nguyện Phát triển Văn hóa đọc ”Trao sách – Tạo ước mơ” năm 2026 của Đoàn khoa Luật kinh tế, Trường Đại học Kinh tế – Luật, Đại học Quốc gia TP HCM. – Quan điểm của bạn thế nào khi có người coi đọc sách chỉ để ”ngầu”? – Em nghĩ việc này không hẳn là tiêu cực. Bởi ít nhất họ đang chọn một hình thức làm đẹp cho bản thân bằng tri thức. Có thể ban đầu họ cầm cuốn sách chỉ để chụp một tấm hình đẹp, nhưng em tin nếu họ thực sự lật mở trang giấy, biết đâu một dòng chữ nào đó sẽ chạm được vào tâm hồn họ. Từ việc muốn tỏ ra ”ngầu”, những người ấy sẽ yêu sách lúc nào không hay. Với em, đọc sách không nên được coi như một chiếc vương miện để tự hào rằng bản thân giỏi hơn người khác. Em mong mọi người nhìn nhận sách như một bữa ăn tinh thần mỗi ngày – cần thiết, giản dị và giúp mình lớn lên một cách thầm lặng. – Trong bối cảnh AI phát triển nhanh chóng, xuất hiện ở nhiều lĩnh vực, bạn nghĩ thế nào về việc dùng AI đọc sách thay mình? – Em cho rằng dùng AI để tóm tắt hay đọc sách hộ là một giải pháp tốt, nếu chúng ta đang cần xử lý khối lượng thông tin khổng lồ trong thời gian ngắn để phục vụ công việc hay nghiên cứu. Nhưng đó chỉ là cách để ta lấy thông tin, chứ chưa thực sự là đọc. Khi đọc, em cần sự chậm lại để tự vấn, rung cảm, cho những trải nghiệm của tác giả ”chạm” vào ký ức của mình. Đó là việc mà AI, dù thông minh đến đâu, cũng không thể có. Để tận dụng AI hiệu quả mà không làm mất đi cái chất của việc đọc, chúng ta có thể hướng tới ba cách tiếp cận. Trước hết là sử dụng AI như một trợ lý giải mã thông tin. Chẳng hạn, khi đọc sách mà có nhiều chi tiết chưa rõ, ta có thể nhờ trí tuệ nhân tạo giải thích thêm. Việc này giống như có một chuyên gia ngồi cạnh để giải đáp lập tức, giúp ta hiểu sâu hơn về nội dung. Thứ hai, chúng ta nên dùng AI như một người để trò chuyện và phản biện. Sau khi đọc xong một đoạn, thay vì chỉ nghĩ một mình, ta có thể thử hỏi AI xem còn góc nhìn nào khác. Việc này giúp bản thân nhận ra nhiều khía cạnh mới mà đôi khi vì chủ quan đã bỏ qua, từ đó giúp mình hiểu vấn đề đa chiều hơn. Cuối cùng là tận dụng AI để tìm kiếm những cuốn sách liên quan. Trí tuệ nhân tạo rất giỏi trong việc kết nối thông tin, nên có thể nhờ gợi ý thêm những tác phẩm cùng chủ đề, phong cách với cuốn đang yêu thích. Cách này giúp việc đọc của mỗi người được mở rộng và có hệ thống hơn. Tuy nhiên, dù AI có hỗ trợ tốt đến đâu, em luôn tự nhắc mình rằng đây chỉ là công cụ giúp mình ”mở cửa”, còn việc bước vào căn phòng tri thức và cảm nhận nó ra sao vẫn phải do đôi mắt và trái tim mình thực hiện. Chúng ta ưu tiên việc tự nghiền ngẫm trước rồi mới dùng đến AI để mở rộng thêm kiến thức, giúp những gì bản thân đọc thực sự thấm vào người và trở thành vốn sống của riêng mình. Phương Linh
Ảnh: Nhân vật cung cấp