(offline.vn) – Cùng cảnh pháo hoa đêm ba mươi, nhân vật của Nguyễn Ngọc Tư ngẩn ngơ ngắm, còn anh phu kéo xe của Nguyễn Công Hoan lủi thủi trắng tay.
Trong tâm thức Việt, ngày 30 Tết là dịp đoàn viên, sum họp. Đó là điểm dừng chân sau một năm bôn ba, nơi mỗi người tìm về để cùng chứng kiến khoảnh khắc giao thừa. Ngay cả khi lịch chỉ có đến 29 tháng Chạp, ý nghĩa và tinh thần của ngày cuối năm vẫn giữ vẹn nguyên. Vì thế, 30 Tết từ lâu, trở thành nguồn cảm hứng cho văn học – nghệ thuật, được hiện lên với những cung bậc vui buồn.
Kịch ”Người ngựa, ngựa người” do hai nghệ sĩ Xuân Hinh và Thanh Thanh Hiền diễn. Video: Phim hài VTV
Hay, hai cô gái “nhà săm” (căn nhà trọ tạm bợ, tồi tàn) Liên và Huệ (Tối ba mươi, Thạch Lam) thấy mình lạc lõng trong đêm giao thừa nhiều bóng tối và mưa lạnh, đến chỗ khấn vái gia tiên cũng không có. Họ tự ý thức về thực tại của mình và khoảng cách với thế gian xung quanh: người đầm ấm, đoàn tụ – mình lạnh lùng, bơ vơ, chỗ thơm tho – nơi nhơ nhớp.
Dẫu vậy, nhà văn vẫn chắt chiu hơi ấm tình thương cho nhân vật. Hai chị em Liên và Huệ nương tựa vào nhau, nhìn nhau âu yếm, ”quàng tay ôm chặt”, ”nép vào nhau yên lặng”. Phó giáo sư Văn học Nguyễn Thành Thi nhận định: ”Thạch Lam neo giữ cho linh hồn cheo leo của hai nhân vật khỏi truồi ra khỏi cái cuộc đời, dầu sao, vẫn rất đáng sống và cần phải sống của họ”.
Những phận đời riêng lẻ, nhiều khung cảnh ngày ba mươi Tết được tái hiện qua lăng kính khác nhau của các tác giả, khơi gợi nhiều cảm xúc buồn vui khác nhau nơi người đọc. Qua đó, văn học nhắc nhở mỗi người trân trọng hạnh phúc của gia đình, đồng thời mở lòng trắc ẩn trước những mảnh đời.
Khánh Linh